Viðskiptafræði í stað þunglyndislyfja

Staðreynd:

Á Íslandi eru allt að 2x meiri líkur á þunglyndi meðal einstaklinga sem ekki hafa lokið menntun eftir grunnskóla heldur en meðal þeirra sem hafa lokið háskólaprófi.

IMG_0003

 

Hið augljósa:

Einhverjir kynnu að segja að þeir sem ljúka framhaldsnámi séu einmitt frekar þeir sem eru með sterkar taugar. Þessar tölur séu að einhverju leiti vegna þess. Það er rökrétt ályktun. Það er engin spurning um að þeim sem hefur almennt vegnað betur í lífinu fram að þeim punkti sem kemur að því að velja sér framhaldsmenntun eru mun líklegri til að halda áfram að vegna vel í lífinu. En munurinn á milli þessara hópa er langtum meiri hér enn annarstaðar í OECD. Ég tel að þetta sé eitthvað sem mætti taka til skoðunar.

 

Kenning:

Hér ríkir viðhorfsvandi til menntunarstöðu og skortur á úrræðum fyrir þá sem kjósa aðra leið í lífinu heldur en bóknám.

 

Gagnrýni:

„Þessar tölur sýna að aukin framhaldsmenntun minnkar líkur á þunglyndi.“

Svar:

Ef það er rétt, þá ætti það lögmál að gilda á sama hátt um Svía og margar aðrar þjóðir þar sem munurinn er minni á tíðni þunglyndis milli menntunarstiga. Er ekki líklegra að ‘náttúrulegur’ munur á milli þessara hópa sé vegna þess að menn voru þunglyndir fyrir og áttu þess vegna erfiðara með að ljúka námi? Það sé þunglyndið sem veldur námsárangri, en ekki öfugt? Ef kenningin um að nám komi í veg fyrir þunglyndi á að standast, þá er greinilega mikill munur á námi á Íslandi m.v. t.d. Svþjóð hvað þetta varðar. Við eigum líka enn eftir að sjá geðlækna skrifa upp á viðskiptafræði til að lækna þunglynda.

 

Ályktun:

Ef það má tala um ‘náttúrulegan’ mun á tíðni þunglyndis milli menntunarstiga, þá er munurinn á milli hér á Íslandi ‘ónáttúrulega hár’. Að líkindum margfalt meiri en hann gæti best verið.

 

Orsakir:

Ég held að við getum útilokað tilgátuna að námsstig sé orsakavaldur. Þá sé ég á borðinu 3 mögulega aðra orsakavalda þessa muns:

  1. Menntakerfið styður illa við þá sem lenda í andlegum erfiðleikum eða þurfa meiri félagslega aðstoð til að ljúka námi. Þannig að lítill hluti þess hóps lýkur námi.
  2. Hugsanlegt er að það sé rík krafa frá samfélaginu um æðri menntun og það valdi því vandamálum hjá þeim sem ekki ljúka námi. Það sé í raun orsök þunglyndis hjá mörgum að verða undir í samfélagi sem gerir mikla kröfu um menntun. Menn sjá að tækifærin til að öðlast gott líf hafa að miklu leiti runnið úr höndunum á þeim. Etv. af ástæðum sem voru óviðráðanlegar til að byrja með.
  3. Hugsanlega eru einfaldlega mun betri námsleiðir og úrræði fyrir aðra en þá sem vilja klára háskólanám í hinum löndunum.

Ég tel að blanda af þessum 3 þáttum útskýri muninn milli landanna.

 

Þessi pistill birtist í Kjarnanum, 2. desember 2017

Færðu inn athugasemd

Skráðu umbeðnar upplýsingar að neðan eða smelltu á smámynd til að skrá þig inn:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Breyta )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Breyta )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Breyta )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Breyta )

Tengist við %s