Strætó slítur götum veldisvaxandi meira

Nú er ég enginn sérfræðingur í malbiki. En það er augljóst að slit er margfalt meira á þeim stöðum sem aðeins strætó keyrir um. Svo sem sérakreinar og við stoppistöðvar. Það má leiða líkur að því að svifryksmengun sé mikil af völdum strætó. Það mun aukast til muna með þyngri vögnum, eins og fyrirhuguðum borgarlínuvögnum. Sem eru þá ekki það skref til að minnka svifryk sem þeir hafa sagðir vera. Helmingur alls svifryks kemur úr malbiki skv. Íslenskri rannsókn.

Borgarlínuvagnar með 11 tonna öxulþunga eru á mörkum leyfilegs öxulþunga. Ekki munu þeir skemma göturnar minna en þessar myndir sýna.

5 nýjir spítalar á nýjum stað (myndasyrpa)

Í Danmörku er verið að byggja nokkra nýja spítala í bæjum sem eru með spítala fyrir. Í stað þess að fara þá leið að plástra verulega við gamla spítalann, er farin sú leið að byggja frá grunni á nýjum stað. Enda er það alkunna að slíkt er fljótt að borga sig. Þessir spítalar þjónusta allir fólksfjölda á við Íslensku þjóðina eða meira. Allir þessir spítalar eru einvörðungu með einstaklingsherbergi (líkt og reyndar með nýbyggingar við LSH). Það er talið nógu hagkvæmt í dag og dregur út smithættu, fyrir utan að auka þjónustustig til muna.

tafla

Hér á eftir fylgja gervihnattamyndir þar sem búið er að merkja með Rauðum hring hvar nýr spítali verður byggður. Þá er merkt með Ljósbláum hring hvar gamli spítalinn er, sá sem verður í einhverjum tilfellum lagður alveg niður.

Herning.PNG

herning2.PNG
Spítalinn í Herning er langt kominn. Enda olnbogarými ágætt fyrir byggingarframkvæmdir.

Hillerod.PNG

NewZealeand
Nýr spítali fyrir N. Sjáland, í Hillerod. Nóg er plássið.

Odense.PNG

Odense2.PNG
Bílastæðahús eru óþörf. Nægt rými á nýja staðnum við Odense.

aarhus.PNG

aarhus2.PNG
Spítalinn í Aarhus verður sá stærsti í Danmörku. Byggingamagn á við meðal þorp. Samt rými til að stækka meira.

aalborg

aalborg2
Mest öll starfsemin á gamla spítalanum fer yfir á þann nýja. Fyrir utan allra nýjustu byggingarnar á gamla staðnum.

Ef við hugsuðum eins og danir..

Rvk.PNG

Að slá svifryki í augu kjósenda

Grein mín um áhrif borgarlínu á svifryksmengun birtist í Kjarnanum nýverið:

https://kjarninn.is/skodun/2018-03-30-ad-sla-svifryki-i-augu-kjosenda/?utm_content=buffer7ac40&utm_medium=social&utm_source=facebook.com&utm_campaign=buffer

Að slá svifryki í augu kjósenda

Helsta uppspretta svifryks í Reykjavík er malbikið. Það er engin tilviljun heldur að svifrykið mælist í mestu hæðum á sama tíma og götur eru allar í holum. Rannsókn á vegum sænskra ferðamálayfirvalda komst að þeirri niðurstöðu að því meira sem slit á vegum er, þeim mun meiri svifryksmengun hlýst af því. Það er því nokkuð taktlaust af meirihlutanum í borginni að ætla að leysa vandann með Borgarlínu sem mun ganga með nokkurra mínútna millibili. Risavöxnum strætisvögnum sem spæna upp götur á við þúsundir bifreiða.

Heimild: UPPRUNI SVIFRYKS Í REYKJAVÍK Rannsóknarverkefni Vegagerðarinnar 2015 28.06.2017

Heimild: UPPRUNI SVIFRYKS Í REYKJAVÍK Rannsóknarverkefni Vegagerðarinnar 2015 28.06.2017

5% allrar eyðingar á götum verður að svifryki

Sænskir skoðunarmenn hafa líka komist að því að götur sem er illa viðhaldið mengi enn meira. Því þar getur rykið safnast fyrir í meira magni og slit á hjólbörðum verður mun meira. Finnsk rannsókn leiddi í ljós skýra tengingu milli þess hve götur voru slitnar og hversu mikil mengun var í kringum þær.

Hér sést búnaður notaður til að mæla áhrif öxulþunga á slit í malbiki.

Vitlaust efni notað?

Það er ekki hægt að skella allri skuldinni á borgarstjórn, þótt ábyrgð þeirra sé mikil varðandi að þrífa hvorki götur né halda þeim við. Því það skiptir miklu máli úr hverju götur eru gerðar. Grófari möl í gatnagerð minnkar svifryk og slit til muna. Verktakar sem leggja göturnar hafa um nokkurt skeið bennt á að yfirvöld hafi verið að pissa í skóinn sinn þegar kemur að lagningu vega og tekið skammtímasparna út í skiptum fyrir langtíma tap.

Mismunandi gróf möl í malbiki. Slit er minna með grófari möl. En hávaði frá umferð verður meiri.

Þyngri ökutæki skemma malbik veldisvaxandi meira

Toyota Yaris bifreið er um 1122Kg að þyngd með einum farþega, eins og einkabílar eru gjarnan á álagstímum. Þriggja öxla liðvagnar, líkt og kynnt hefur verið að Borgarlínan muni verða, eru í kringum 29.700Kg með fullfermi af farþegum (hvort sem það er rafmagns eða hybrid). Munurinn á þyngd er nærri 26,5x. Skýrsla á vegum Endurskoðunarembættis alríkisins í Bandaríkjunum (e. General Accounting Office) segir að það megi taka hlutfallslegan mun á þyngd í fjórða veldi til að finna út samsvarandi fjölda ferða á léttara ökutækinu varðandi eyðingu á vegi. Þetta súlurit sýnir þá áhrifin á slit malbiks talin í fjölda ferða á Yaris bifreið. Sem sagt: ein ferð á Range Rover slítur malbiki á við 13 ferðir á Yaris. Fullmannaður strætisvagn slítur malbiki á við 66.240 ferðir á Yaris og fullmannaður Borgarlínuvagn slítur malbiki á við 490.969 Yaris ferðir um sama malbik.

Útreikningar með fjórða-veldis reglunni með Toyota yaris bifreið sem viðmiðið.

Enda komast yfirvöld í Ameríku að þeirri niðurstöðu í sinni skýrslu: „Þung og ofhlaðin ökutæki eru meginorsök slits á þjóðvegum.“ Þeir segja einnig að aðeins lítið hlutfall slíkra bifreiða minnki líftíma vega umtalsvert.

Þetta hljómar eins og hreint ótrúlegur munur. En það er auðvelt að skilja hvers vegna þetta er. Ef við myndum t.a.m. pota lauflétt á ennið okkar tæki töluverðan fjölda endurtekninga til að áhrifin yrðu þau sömu eins og að fá múrstein í höfuðið. Einn Yaris er hreinlega ekki nógu þungur til að hafa nein teljandi áhrif á malbikið. Ef það væru aðeins Yaris bifreiðar að keyra um borgina, myndi að líkindum líða mjög langur tími þar til göturnar okkar slitnuðu af einhverju ráði.

Áfram veginn!

Ljóst er að Borgarlínudraumar eru ekki aðeins útópísk lausn á umferðarvanda, heldur hreint engin lausn á umhverfisvanda. Miðflokkurinn hefur talað fyrir því að bæta vegakerfið með því að laga vegina og koma þeim í það besta ástand sem hægt er. Það er fjárfesting sem sparar gríðarlega fjármuni í viðhaldi ökutækja, ferðatíma, eldsneytiskostnaði og ekki síst í færri slysum. Umhverfisáhrifin eru ótvíræð af því að hafa göturnar í lagi og leggja nýja vegi þannig að sómi sé af. Þarna gæti Sundabraut líka komið sterklega inn til að mæta þörf fyrir slitsterkann veg fyrir þungaflutninga til og frá borginni. Sundabrautin, ef vel væri í hana lagt, gæti orðið til að minnka mengun í borginni meira en nokkuð af glæruloforðum borgarstjórans.

Hugsum lengra en Hringbraut

Nýja-Kalnes-sjúkrahúsið-í-Noregi
Nýr spítali við Kalnes í Noregi
vfgak
Grein eftir Önnur Kolbrúnu Árnadóttur, þingmann Miðflokksins og Viðar Freyr Guðmundsson, frambjóðanda í Reykjavík.

 

 

 

 

 

 

Í Fréttablaðinu birtist grein nýverið þar sem rakin er saga uppbyggingar Landspítalans – Háskólasjúkrahúss við Hringbraut. Þar  birtist eftirfarandi tímalína:

Skautad_yfirSogu
Söguskoðun sem birtist í Fréttablaðinu. Margt athugavert þarna, ekki síst því sem er sleppt.

 

Í umræddri grein er eftirfarani fullyrðing:

„Eftir nokkrar staðarvalsgreiningar, fjölda ríkisstjórna og enn fleiri heilbrigðisráðherra hefur niðurstaðan hins vegar alltaf verið sú að skynsamlegast sé að byggja nýtt þjóðarsjúkrahús við Hringbraut. “

En þessi fullyrðing er fjarri sanni og stenst enga skoðun. Ekki heldur tímalínan sem fylgir greininni. Við setjum því saman hina raunverulegu og réttu tímalínu:

Hin rétta tímalína

SagaLSH-Timalina.png

2001 – Ementor gerir úttekt á Fossvogi og Hringbraut. Niðurstaða: Best væri að byggja nýjan spítala frá grunni. Ef ekki sé hægt að byggja frá grunni, þá sé best að byggja í Fossvogi, ekki Hringbraut. Því þar séu byggingar meira og minna ónýtar og erfitt verði að byggja upp spítala sem virkar vel sem heild. Þessari niðurstöðu var snarlega stungið undir stól og helst ekki talað um þessa skýrslu meir, nema þá til að vitna í einhverja aðra kafla hennar heldur en hinar réttmætu niðurstöðu.

2001 – Sænskir arkitektarnir WHITE, sem höfðu um nokkuð skeið unnið að skipulagi spítalans við Hringbraut eru fengnir til að bera saman sitt eigið skipulag við hugsanlegar framkvæmdir við Vífilsstaði og Fossvog. Þeir gefa sjálfum sér topp einkunn, eðlilega og mæla með að halda áfram að byggja við Hringbraut.

2002 – Heilbrigðisráðherra setur saman 5 manna nefnd, skipaða forystufólki úr Landspítalanum, Heilbrigðisráðuneytinu og Háskólanum. Sjálfsagt kom þá fáum á óvart að sú nefnd vildi hafa framtíðarsjúkrahús við Hringbraut, nálægt Háskólanum. Þeirri skoðun er lýst í nokkurra blaðsíðna „skýrslu“. Helsta röksemdin sem þar kemur fram fyrir staðarvalinu: „Kostnaður við uppbyggingu við Hringbraut er minnstur af fyrirliggjandi valkostum, m.a. þar sem mest af nýtanlegum byggingum er þar.“  En varla þarf að taka fram að bygging nýs spítala frá grunni var ekki gefinn sem einn af fyrirliggjandi forsendum, sá kostur var einfaldlega ekki hafður með. Það má segja að eftir að þessi skýrsla kom út hafi Hringbraut endanlega fengið sinn sess í kerfinu. Enda vitna hagsmunaaðilar í þessa “skýrslu” sem gefur þá niðurstöðu að núna árið 2018 er ætlunin að reisa Landspítala eftir áliti og þar með forsendum sem voru í gildi árið 2002, forsendur sem eru 16 ára!

2003 – Ákveðið var að færa Hringbrautina til að koma nýja Landspítalanum fyrir.

2005 – Haldin alþjóðleg arkitektasamkeppni um stækkun Landspítala á Hringbraut. Hlutskarpastir eru dönsku arkitektarnir C.F.Möller ásamt samstarfsatarfsaðilum frá Noregi og Íslandi.

2008- Verður efnahagshrun og spítalaverkefnið er í uppnámi vegna þess.

2009 – Þar sem ríkið virðist vera búið að missa áhugann á verkefninu þá fær Landspítalinn sjálfur norska ráðgjafa til að meta áætlun sína um að byggja við Hringbraut. Kostirnir sem norsku ráðgjafarnir skoða eru 3 talsins: Óbreytt ástand, uppbygging við Hringbraut og enn meiri uppbygging við Hringbraut.  Niðurstaðan: Uppbygging við Hringbraut sé fýsilegstur þessara fjölbreyttu kosta. Enda sé líka dýrt að gera ekki neitt.

2010 – Er haldin alþjóðleg samkeppni um frumhönnun stækkunar Landspítala við Hringbraut. Íslenska teymið Spital er hlutskarpast en með þeim eru reynslumiklir sjúkrahúshönnuðir frá Noregi. Þá er líka stofnað opinbert hlutafélag um það markmið að byggja við Hringbraut (NLSH ohf.).

2013 – Allar skipulagsáætlanir samþykktar að hálfu Reykjavíkurborgar, enda vill borgin halda fast í stærsta vinnustað landsins.

2015 – Hagfræðistofnun HÍ gefur út skýrslu “Kostnaður og Ábati af smíði nýs Landspítala”, að beiðni Háskóla Íslands. Í þeirri skýrslu eru bornir saman tveir kostir: Óbreytt staða og mikil uppbygging við Hringbraut. Það þarf ekki að spyrja að niðurstöðum. En athygli vekur að í þeirri skýrslu segir líka: “Húsnæðiskostnaður er tiltölulega lítill hluti af kostnaði við að reka sjúkrahús. Því getur borgað sig að rífa gamlan húsakost, þótt hann sé langt frá því að vera kominn að hruni, ef ný hönnun er hagkvæmari. Ekki þarf að spara mikið í rekstri eða auka ábata um mörg prósent til þess að slíkar fjárfestingar geti borgað sig.” En möguleikinn að byggja frá grunni er að öðru leiti ekki reifaður í þessari skýrslu.

2015 – NSLH ohf fá KPMG til að útbúa glærusýningu, sem þeir kalla skýrslu enda ekki nema von þar sem þeir fengu aðeins viku til þess að vinna staðarvalsgreininguna. Glærusýning þessi, sem myndi ekki standast akademíska skoðun varðandi heimildavinnu, endurvarpar söguskoðun NLSH ohf. á því hvernig verkefnið um nýja Landspítalann við Hringbraut kom til. Þar er skautað yfir niðurstöðu Ementors, en þó er Ementor skýrslan notuð til að segja að Landspítalinn við Hringbraut sé of lítill. KPMG setja í byrjun skýrslunnar fyrirvara um „áreiðanleika og nákvæmni“  eigin skýrslu og hvítþvo hendur sínar af þeim upplýsingum sem þar birtast. En Samtök um Betri Spítala á Betri Stað gerðu ítarlega úttekt á þessari glærusýningu og leiðréttu margt sem þar kemur fram í svargrein.

2018 – Þingmenn Miðflokksins leggja fram tillögu um að gerð verði óháð fagleg staðarvalsgreining fyrir nýtt þjóðarsjúkrahús m.a. með tilliti til fjárhags-, gæða-, samgöngu-, umferðar- og öryggismála. Tillagan er sett fram þar sem þingmenn telja bæði rökrétt og skynsamlegt að taka stöðuna, athuga hvort forsendur séu þær sömu og þær voru fyrir 16 árum og einmitt með tilliti til fjárhags-, gæða-, samgöngu-, umferðar- og öryggismála. Nokkrir aðilar sendu Velferðarnefnd Alþingis umsögn um staðarvalstillöguna og einn þeirra, rektor HÍ gaf sér fyrirfram að ef farið væri í staðarvalsgreininguna myndi það hafa í för með sér aukinn kostnað fyrir skólann. Það er nokkuð undarleg niðurstaða, þar sem að óháð, fagleg staðarvalsgreining gæti allt eins gefið Hringbraut sem besta kost og þar með engann aukinn kostnað fyrir HÍ. Ef niðurstaða staðarvalsgreiningar gæfi staðsetningu annarsstaðar er ekkert sem stendur í vegi fyrir því að heilbrigðisvísindasvið HÍ fylgi með þegar sjúkrahúsið er reist á nýjum stað. Engin mótmæli komu fram frá öðrum Háskólum eða framhaldsskólum sem eru í samvinnu við Landspítalann.

 

Engin staðarvalsgreining enn

Nú er alveg ljóst að engin staðarvalsgreining hefur verið framkvæmd sem skoðar alla kosti. Aðeins hafa verið bornir saman kostirnir: Óbreytt ástand, Uppbygging við Hringbraut og Uppbygging í Fossvogi. Uppbygging við Vífilsstaði hefur ekki verið skoðuð með sannfærandi hætti. Aðrir kostir eru óskoðaðir, eins og til dæmis að byggja nýjan spítala frá grunni. Sem er það sem óháðu ráðgjafarnir Ementor mæltu með frá byrjun. Allar skýrslur síðan hafa aðeins verið gerðar til að staðfesta fyrirfram gefnar forsendur og ákvörðun stjórnvalda byggja þannig á forsendum fárra hagsmunaaðila. Þessar skýrslur eru ekki rangar, innan þess ramma sem þeim var ætlað að vera. Það er óneitanlega hagkvæmara að hafa spítalann allan á einum stað, frekar en eins og hann hefur verið. Það er ekkert rangt við þá niðurstöðu. En það segir ekki að spítalinn þurfi að vera við Hringbraut, eða að það sé ekki betri staður fyrir hann. Það er líka þjóðhagslega hagkvæmt að byggja nýjan spítala, frekar en að lifa við óbreytt ástand.  En það væri samt enn þjóðhagslega hagkvæmara að byggja hann frá grunni og á nýjum stað, segir reynslan erlendis frá. Þó svo það hafi ekki verið rannsakað sérstaklega hér heima þá má segja að tími sé til kominn.

Við erum ekki ein í heiminum

Víða um heim er verið að byggja spítala. Í Danmörku er verið að byggja hátt í 30 spítala þegar þetta er ritað. Sumir þeirra af svipaðri stærð eins og þjóðarsjúkrahúsið okkar þyrfti að vera. Það er því auðvelt að fá samanburð fyrir slíkt verkefni. Það tekur engin 2 ár að velja stað. Það tekur engin 10-15 ár að byggja. Ekki ef það er gert í útjaðri borgar, í stað þess að gera það inni í miðri borg. En í Danmörku eru flest þessara verkefna staðsett í útjaðri, þar sem aðkoma er góð og þar sem er nóg pláss til að stækka og auðvelt að koma aðföngum og byggingarefni til og frá verkstað. Einnig mun staðsetning í útjaðri gefa nálægð við náttúruna. Svo staðfesta margar þær skýrslur sem hér eru taldar á undan að það sé hagkvæmt að byggja nýjan spítala frá grunni. En þær komast að þeirri niðurstöðu út frá reynslu utan úr heimi. Framtíðarsýnin á að vera sú að við viljum nýta það sem við höfum lært og út frá því sem hefur breyst á undanförnum 16 árum í takt við það sem gert er úti í hinum stóra heimi.

gostrup-v-LSH

Godstrup spítali í Herning tekur aðeins 8 ár í byggingu. Hann er enda byggður frá grunni í útjaðri borgar.

 

 

Nýtt sjúkrahús þýðir ekki að núverandi plön séu af borðinu


Við þurfum ekki að hætta við allt plottið hjá Hringbraut þó það hafi gengið brösuglega að komast á þann stað sem verkefnið er í dag. Það þarf vissulega að ganga strax í það að gera við þann húsakost sem er við Hringbraut, steypuskemmdir, rakaskemmdir, myglu og fl. sem einkennir húsin. Einnig þarf vitanlega að klára Sjúkrahótelið sem er langt komið ásamt byggingu sem hýsir jáeindaskanna. Það verk má ekki bíða. En það er mikilvægt að hefjast handa strax við að byggja nýtt ÞJÓÐAR-sjúkrahús sem gagnast sjúklingum og þeim sem þurfa á þjónustunni að halda, ekki aðeins sjúkrahús sem hentar fræðasamfélaginu þó það sé mikilvægt, heldur einnig hátæknisjúkrahús þar sem forsendur notenda þónustunnar eru settar í forgang. Það er bæði rökrétt og skynsamlegt að best er að reisa þjóðarsjúkrahúsið á besta stað sem hentar um langa framtíð. Að lokum má benda á að í stað þess að setja mikla fjármuni á komandi árum í frekari uppbyggingu við Hringbraut má nota fjármagnið í brýn og aðkallandi verkefni innan heilbrigðiskerfisins alls, það má sjá það í hendi að það vanti 170 rúm til viðbótar verði haldið áfram með bygginguna við Hringbraut. Það má einnig nefna að kallað er eftir byggingu dvalar- og hjúkrunarheimila um allt land. Ennfremur má benda á að heilsugæslan hefur kallað eftir auknu fjármagni, það snertir Ísland allt og þar með þjóðina alla. Það er ljóst í okkar huga að Hringbraut er ekki sá staður. Þegar uppbyggingu þar er lokið, er allt pláss uppurið til frekari uppbyggingar. Landspítalinn er nú þegar aðþrengdur, sem dæmi eru bílastæðin við Hringbraut og Fossvog nú 1600 samtals, sameinuð starfsemi við Hringbraut mun gera ráð fyrir 2000 bílastæðum sem verða aðgangsstýrð. Við þurfum að hugsa lengra en Hringbraut.

Hér má sjá drónaflug yfir byggingasvæði nýs spítala í Óðinsvéum. Það er ólíkt meira pláss til framkvæmda. Miðað við þetta er erfitt að ýminda sér raskið sem framkvæmdir við Hringbraut munu valda í þeim þrengslum sem þar munu verða.

12 sveitarfélög sem hafa vaxið hraðar en Reykjavík

Á síðasta ári gerðust þau merku tíðindi að íbúðum fjölgaði meira í Mosfellsbæ heldur en í Reykjavík. En borgarstjórnarmeirihluti undir forystu Dags B. Eggertssonar hefur legið undir ámæli fyrir að draga lappirnar með að úthluta lóðum. En borgarstjóri hefur gefið þær skýringar á hve hægt gangi að byggja að það séu ekki nægilega margir byggingarkranar. En kranarnir hljóta þá allir að vera fluttir upp í Mosfellsbæ.

Stuðningsmenn sitjandi borgarstjórnar hafa sumir brugðið á það ráð að kenna hruninu sem varð fyrir 10 árum síðan um þessa stöðnun. En ef við skoðum tölur um uppbyggingu í öðrum sveitarfélögum í kringum landið kemur í ljós að Reykjavík er langt fyrir neðan marga nágranna sína í uppbyggingu og jafnvel langt fyrir neðan fjarskylda ættingja. Þannig að sú söguskoðun að hrunið sé valdur að stöðnun í Reykjavík, hlýtur um leið að þurfa að útskýra hvernig hrunið varði ekki jafn lengi í Mosfellsbæ, Garðabæ, Kópavogi, Hafnarfirði eða í Árborg.

AUkningibuda_sveitarfelog

Þéttingastefnan í molum

Það gefur auga leið að þegar Mosfellbær byggir fleiri íbúðir en Reykjavík árið 2017, þá er það ekki að spila vel inn í þéttingastefnu borgaryfirvalda. Það lítur nefnilega út fyrir að stærstur hluti þeirra sem fluttu inn í nýjar íbúðir í Mosfellsbæ séu samt sem áður að vinna í Reykjavík. Það er líka að færast í vöxt að fólk flytji jafnvel upp í Árborg sem vinnur í Reykjavík. Það virðist fullreynt að borgarstjórn nær engum böndum á útþennsluna, aðgerðir þeirra ýta aðeins undir útþennsluna. Ásamt því að hækka íbúðarverð, leiguverð og lánin hjá landsmönnum öllum um leið. Fyrir utan að lengja leið manna til vinnu. Því það er jú lengra að keyra úr Mosfellsbæ eða Árborg niður í miðbæ Reykjavíkur, heldur en úr t.d. Úlfarsárdal. En áhrifin af að byggja ekki í  Úlfarsárdal virðast einmitt hafa orðið þau að fólk flutti þá bara örlítið lengra í burtu.

AukningIbua

Þessi barátta um þéttinguna virðist vonlaus með alla þessa nágranna í kring sem eru ört vaxandi. Þessir nágrannar sem sækja samt sem áður þjónustu og jafnvel vinnu til Reykjavíkurborgar. Það er enginn munur á því hvort úthverfið heitir Breiðholt eða Garðabær í þessum skilningi. Fólk flytur einfaldlega þangað sem íbúðir er að fá.

Uppsöfnuð þörf er ábyrgð Reykjavíkurborgar

Miðað við vöxt á íbúðum í Reykjavík undanfarin 100 ár þá hefði Reykjavík þurft að byggja uþb. 7,3 íbúði pr. 1000 íbúa undanfarin ár til að halda í hefðina. En eins og glæran hér á undan sýndi, þá hafa sveitarfélögin í Kraganum að einhverju leiti tekið yfir það hlutverk að sjá nýjum íbúum fyrir húsnæði.

Klaradpr1000

En engu að síður er varlegt að áætla að Rekjavík ætti að fullgera í kringum 900 íbúðir á ári, ef við miðum við 7,3 íbúðir pr. 1000 íbúa. En þær hafa mest náð 482 fullgerðum íbúðum (2017) skv. tölum frá Byggingarfulltrúa Reykjavíkurborgar. Með vöxt upp á 7,3 íbúðir á 1000 íbúa hefðu verið byggðar 6178 íbúðir í tíð núverandi borgarstjórnar. Í stað þeirra 2129 sem voru kláraðar.

Ef við miðum hinsvegar við að hraði uppbyggingar væri sá sami og í nágrannasveitarfélögum, þetta 8,1-22,2% aukning, í stað 3,9%. Þá hefðu verið byggðar 4062 til 11.133 íbúðir í Reykjavík.

LofordDagsins
Frétt RÚV um loforð Dags B. fyrir kosningarnar 2014. H.m: Loforðið borið saman við það sem síðar varð.

Þörfin safnast upp

Í nýlegri skýrslu Íbúðalánasjóðs kemur fram hver uppsöfnuð þörf fyrir íbúðir sé. En þar er uppsafnaður skortur á íbúðum talinn vera um 6000 íbúðir. Ef Reykjavíkurborg hefði byggt upp jafn hratt og hún átti að gera, þá værum við ekki í þessum vanda nú.  Þessi uppsafnaða þörf að mati ÍLS er furðulega nærri þeim fjölda íbúða sem að Dagur B. Eggertsson lofaði fyrir sveitastjórnarkosningar 2014. Þegar hann lofaði 4000-6000 nýjum íbúðum á 4-5 árum. En á sama tímabili voru aðeins 1540 byggðar. Þannig að jafnvel samkvæmd Degi B. Eggertssyni hefur eitthvað misfarist í borginni.

ILS_thorfin

Greinin birtist fyrst í Kjarnanum 12. mars 2018

 

Nýr Landspítali í Keldnaholti

gostrup-v-LSH

Nýr Landspítali í Keldnaholti. Svona gæti það litið út. En þetta er reyndar mynd af dönskum spítala sem er af svipaðri stærð og við þurfum. Þessi danski er allur hinn vandaðasti. Það eru 409 einstaklingsherbergi. Ekki einn einasti sjúklingur þarf að deila herbergi með öðrum. Á Lansanum við Hringbraut verða 233 einstaklingsherbergi. Hinir 281 sjúklingarnir þurfa að deila herbergi með öðrum í gömlu myglubyggingunum.

Í danmörku eru menn langt komnig með að byggja spítalann í Herning, og stefna menn á verklok 2020. Það tók þá 8 ár. En inni á síðu verkefnisins um nýja Lansann kemur fram að fyrsta áfanga átti að ljúka 2017. Þannig að það er ljóst að allar spár um hvenær þessu ljúki hjá þeim eru úti í vindinum og ómarktækar. Slíkt er skipulagsleysið og ruglið sem fylgir því að byggja á þessum stað. En ætli það sé ekki óhætt að fullyrða að þessu verður ekki lokið 2023, eins og til stóð, þegar það er ekki einu sinni búið að taka skóflustungu að Meðferðarkjarnananum, sem verður flóknasta byggingin.

Við ættum að taka dani, frændur vora til fyrirmyndar. Ekki reyna að byggja 5000 manna vinnustað miðsvæðis, þannig að fyrirséð er að starfsfólk þarf að hjóla í vinnuna því það fær ekki stæði. Ekki reyna að byggja nýja deild við ónýtar byggingar, þegar það er jafn dýrt að byggja allt frá grunni og fá þannig spítala sem er hannaður sem ein heild.

Það er ekkert of seint að byrja á nýjum stað. Það þarf hvort sem er að finna nýjan stað, ef þetta klárast einhverntíman við Hringbraut. Því þá mun vanta 170 rúm hvort sem er. Hví ekki að kaupa teikningarnar af danska spítalanum og taka skóflustunguna uppi í Keldnaholti samhliða því að halda áfram með Meðferðarkjarnann við Hringbraut?

Þetta er leiðin sem Miðflokkurinn vill fara. #xm

Var það hruninu að kenna?

AUkningibuda_sveitarfelog.PNG

Á síðasta ári gerðust þau merku tíðindi að íbúðum fjölgaði meira í Mosfellsbæ heldur en í Reykjavík. En borgarstjórnarmeirihluti undir forystu Dags B. Eggertssonar hefur legið undir ámæli fyrir að draga lappirnar með að úthluta lóðum. En borgarstjóri hefur gefið þær skýringar á hve hægt gangi að byggja að það séu ekki nægilega margir byggingarkranar. En kranarnir hljóta þá allir að vera fluttir upp í Mosfellsbæ.

Stuðningsmenn sitjandi borgarstjórnar hafa sumir brugðið á það ráð að kenna hruninu sem varð fyrir 10 árum síðan um þessa stöðnun. En ef við skoðum tölur um uppbyggingu í öðrum sveitarfélögum í kringum landið kemur í ljós að Reykjavík er langt fyrir neðan marga nágranna sína í uppbyggingu og jafnvel langt fyrir neðan fjarskylda ættingja. Þannig að sú söguskoðun að hrunið sé valdur að stöðnun í Reykjavík, hlýtur um leið að þurfa að útskýra hvernig hrunið varði ekki jafn lengi í Mosfellsbæ, Garðabæ, Kópavogi, Hafnarfirði eða í Árborg.

18 kostnaðarsömustu gatnamót Reykjavíkur

KostnadarsomustuGatnamotin

Kæru vinir! Það kostar undir milljarð að reisa ein mislæg gatnamót. Umtalsvert minna að skipta ljósum út fyrir hringtorg, eða laga gatnamót sem má bæta. Hér eru 18 gatnamót í Reykjavík sem kosta meira en milljarð í slysum og óhöppum á 10 ára tímabili. Er ekki „no-brainer“ að laga þetta? Fyrir utan hvað þetta myndi flýta fyrir umferð.

Ég skoðaði hátt í 100 gatnamót af öllum gerðum (þar sem tveir eða fleiri vegir mætast), sem virtust hafa einhvern fjölda slysa á Slysakorti Samgöngustofu.

Það er ekki hægt að horfa framhjá því að öll þessi gatnamót (með einni STÓRRI undantekningu) eru með umferðarljósum. Og stærstan kostnað einmitt þar sem ljósin eru í þeim tilfellum þar sem þetta er blanda af mislægum gatnamótum með umferðarljósum.

Þetta er ekki svo einfalt að þarna séu einfaldlega svona mikil umferð. Því umferðarmestu gatnamót landsins, Suðurlandsvegur-Vesturlandsvegur, þar sem engin ljós eru, komast ekki inn á þennan lista. Ekki einu sinni topp 50 listann.

Til að undirstrika hve stóran þátt ljósastýring á í þessu, þá mætti taka sem dæmi gatnamótin: Reykjanesbraut-Stekkjarbakki. Þar eru langtum flest atvikin á ljósunum. Sama má segja með Vesturlandsveg-Víkurveg, sem hefði ekki komist á lista geri ég ráð fyrir ef það væri ekki fyrir ljósastýringuna við Þúsöld. Sem er hluti af þessum gatnamótum.

Ég tel að það megi hæglega setja hringtorg í staðinn fyrir mörg þessara ljósa. Jafnvel sem eru ofan á mislægum gatnamótum, en ekki bara til hliðar við þau. Það myndi fækka slysum umtalsvert. Mínar heimildir herma að það geti verið um allt að helming.

3 gatnamót komu mér á óvart að væru svona kostnaðarsöm. Vestur í bæ er Hringbraut-Birkimelur. Svo Breiðholtsbraut-Stekkjarbakki. Einni kom mér á óvart að sjá Háaleitisbraut-Bústaðaveg svo kostnaðarsöm.

En þá að stóra fílnum. Það er slaufan við Vesturlandsveg-Reykjanesbraut. Þar er HRIKALEGA mikið af óhöppum. Ég er með tvær kenningar varðandi hvað veldur.

1. Bilið til að komast inn/út úr slaufunni þegar menn ætla að fara til vinstri, er allt of stutt. Ég þekki þetta vel, því þegar ég átti heima í Mosfellsbæ keyrði ég þetta á hverjum morgni til að taka vinstri-beygju inn í Kópavog. Það eru ekki nema c.a. 20 metrar uppi á brúnni sem menn hafa til að troða sér inn á aðreinina. Því plássi er svo líka deilt með þeim sem eru að koma frá Kópavogi og ætla til vinstri inn í bæ. Þetta er verulega ankannalegt og maður þurfti að setja sig í stellingar á hverjum morgni til að valda ekki tjóni þarna.

2. Stór hluti af þessum óhöppum eiga sér stað síðla dags, milli kl. 15-18, þegar mikil bílaröð myndast alveg frá ljósagatnamótunum við Sprengisand (Reykjanesbraut-Bústaðavegur). Þessi röð nær frá ljósunum, upp alla beygjuakreinina og langleiðina upp á Grensásveg. Á þessum kafla verða margar aftanákeyrslurnar. Eins mörg óhöpp þegar menn reyna að troða sér í röðina. Eða gefast upp á að bíða í röðinni og menn beygja fyrir umferð sem brunar framhjá á næstu akrein.

Þannig að þetta er dæmi um verulega mislukkuð mislæg gatnamót að þessu leiti. Sem vinna reyndar afar illa með ljósastýringunni við Sprengisand. Þetta verður að laga.

Úthverfin fyrir fjölskyldufólkið

Úthverfin fyrir fjölskyldufólk

Borgarmeirihlutinn hefur dregið lappirnar með að byggja upp úthverfin með þéttingarstefnu sinni. Íbúar í Grafarvogi og Úlfarsárdal bíða enn eftir sundlaug og þurfa börn nú að fara í skólasund í Árbæjarlaug. Á sama tíma var byggt við Sundhöll Reykjavíkur fyrir 1420 milljónir. Dagur B. borgarstjóri svaraði þessu á íbúafundi í Grafarholti og Úlfarsárdal að það væri ekki hægt að líkja þessum framkvæmdum saman, því Sundhöllin þjóni 30.000 manna hverfi. En það er falskur samanburður, því skólarnir sem senda börn í skólasund í Sundhöll Reykjavíkur eru með samtals 1580 nemendur. Meðan nemendafjöldi grunnskóla í Grafarvogi og Úlfarsárdal er 1077 (hvort tveggja tölur frá 2016). Þannig að sá fjöldi barna sem stundar skólasund milli þessara tveggja lauga er nú ekki endilega svo frábrugðinn eins og borgarstjóri gefur til kynna. Svo má gera ráð fyrir að þetta bil minnki all verulega á næstu árum. En það er líka staðreynd að aldursdreifing íbúa í Austurbænum og í kring er töluvert önnur en í úthverfum, þar sem fjölskyldufólk er í miklum meirihluta. Ef við skoðum eingöng þá sem búa í kringum laugina. Skyggða svæðið á línuritunum hér að neðan sýnir þann fjölda einstaklinga sem er yfir miðgildinu. Má þá glöggt sjá hvernig úthverfin eru með mjög hátt hlutfall barna miðað við miðbæinn. Þetta er nokkuð dæmigerður munur þótt önnur hverfi væri skoðuð sem eru í örri þróun. Ætti það svo sem ekki að koma neinum á óvart að barnafólk vill síður búa í miðbænum.

 

Grafarholt/Úlfarsárdalur Fjöldi nemenda     Skólar sem nýta Sundhöll Reykjavíkur Fjöldi nemenda
Dalskóli 206 Háaleitisskóli 502
Ingunnarskóli 407 Háteigsskóli 435
Sæmundarskóli 464 Skóli Ísaks Jónssonar 197
Austurbæjarskóli 410
Suðurhlíðarskóli 36
Samtals: 1077 Samtals: 1580

 

aust-graf

Forgangsraðað í rútusæti

Það sem verra er að framkvæmdirnar við Sundhöll Reykjavíkur voru á engan hátt til þess að auka við þessa grunnþjónustu sem skólasundið er. En samkvæmt samtali mínu við starfsfólk Sundhallarinnar er uþb. sami fjöldi nemenda sem sækir þar skólasund í dag eins og fyrir framkvæmdirnar. Enda fer skólasundið enn fram í sömu innilauginni. Þannig að hvernig sem borgarstjóri snýr út úr þessu, þá var skólasundið þarna sett aftar í forgangsröðina. Kannski hefði verið nær að stækka sundhöllina á þann hátt að það kæmust fleiri að í skólasund. En ég hef það eftir starfsfólki Hlíðaskóla að þaðan séu börn send eingöngu í Laugardalslaug,  þar sem fullbókað sé í Sundhöllinni. Börnin í Hlíðaskóla þurfa að taka rútuna niður í Laugardal. Þarna er börnum forgangsraðað í rútusætið.

Aðgengi að grunnþjónustu meginhlutverk sveitarstjórna

Það skortir á heildstæða hugsun til að tryggja aðgengi að þjónustu með almenningssamgöngum. Nú þurfa börn að taka tvo strætisvagna víða til að komast í íþróttir eða sund. Þetta er reyndar ekki takmarkað við ný hverfi. Heldur eru gamalgróin hverfi eins og Skerjafjörður lengi búnir að biðja um að fá strætisvagn sem gengur út að Vesturbæjarlaug, KR heimili og út á Eiðistorg, til að menn geti sótt þjónustu þar. Í dag þarf að taka tvo vagna til að fara þessa stuttu akstursleið. Strætó og borgin er þarna að bregðast þeim sem hún helst ætti að þjóna. Ekki minnkar skutlið hjá foreldrum við þetta eða vilji til að leggja fjölskyldubílnum. Þessi vanræksla gagnvart úthverfunum sést enda skýrt þegar skipulag fyrir Borgarlínuna „stóra-strætó“ er skoðað. En sú samgöngubót er að litlu gagni fyrir hverfi eins og Árbæ, Grafarvog, Grafarholt, Norðlingaholt, Úlfarsárdal eða samþættingu þessara hverfa. Þar þurfa farþegar að burðast með rúllurnar af skiptimiðum til að komast á milli staða. Eða leggja bílunum sínum í einu af fyrirhuguðum bílastæðahúsum, til að taka stóra-strætó niður á Hlemm. Sem er nú reyndar orðinn mathöll.

Þróunarás
Glæra frá Samtökum Sveitarfélaga á Höfuðborgarsvæðinu. Svæði lituð rauð sem eru utan samgöngu- og þróunaráss.
exquicity18parma07
Nú er farið að kynna borgarlínuna sem lengri strætisvagna, líkt og þessi á myndinni. Fallið er frá léttlestum að sinni.

Hér þarf að breyta um stefnu í borgarmálum. Það þarf að hlúa að hverfum sem eru í þróun. Það þarf að koma á tengingum við þjónustukjarna í öðrum hverfum strax frá byrjun. Þannig að sómi sé af og flýta framkvæmdum við að færa þjónustuna inn í hverfin. Hverfi án grunnþjónustu er ekki nema hálft hverfi. Hér hefur verið lögð of mikil áhersla á þéttingarstefnu sem gengur út á að styrkja miðbæinn. Þannig að úthverfunum blæðir. Enda er það yfirlýst stefna borgarmeirihlutans að fólk flytji helst ekki frá miðbænum og allar leiðir eigi að liggja þangað. Nú er mál að linni. Við höfum atkvæði í vor. Við getum breytt um stefnu.

Greinin birtist fyrst í Árbæjarblaðinu/Grafarholtsblaðinu 18. febrúar 2018